فهرست مطالب
Toggleضایعات اینکونل 713 (خرید و فروش + آنالیز و قیمت)
ضایعات اینکونل 713 یکی از انواع ارزشمند ضایعات سوپرآلیاژهای پایه نیکل است که به دلیل درصد بالای نیکل و وجود عناصر آلیاژی مانند کروم، مولیبدن، آلومینیوم، تیتانیوم و نیوبیوم، ارزش بیشتری نسبت به بسیاری از ضایعات فلزی معمولی دارد. این آلیاژ بیشتر در قطعاتی استفاده میشود که باید در دمای بالا، تنش حرارتی و شرایط سخت کاری مقاومت مناسبی داشته باشند.
در بازار ضایعات ممکن است این آلیاژ با نامهایی مانند ضایعات اینکونل 713، اینکونل 713C، IN 713C، آلیاژ 713، سوپرآلیاژ 713 و ضایعات پره اینکونل شناخته شود. با این حال، تشخیص دقیق گرید فقط از روی ظاهر قطعه قابل اعتماد نیست و برای خرید و قیمتگذاری حرفهای، آنالیز شیمیایی اهمیت زیادی دارد.
یک آگهی بازار نیز برای ضایعات اینکونل 713 به شکل پره و بار یکدست، میانگین حدود 55 تا 65 درصد نیکل و 12 تا 14 درصد کروم را گزارش کرده است؛ این اعداد مربوط به همان بار تجاری هستند و نباید به عنوان آنالیز استاندارد تمام ضایعات 713 در نظر گرفته شوند.
اینکونل 713 چه نوع آلیاژی است؟
IN 713C یک سوپرآلیاژ پایه نیکل ریختگی است که برای کار در دماهای بالا توسعه یافته است. ساختار این آلیاژ به گونهای طراحی شده که با تشکیل فازهای تقویتکننده، استحکام و پایداری مناسبی در دماهای بالا داشته باشد.
در یک آنالیز منتشرشده برای IN 713C، ترکیب اسمی شامل حدود 13.5 درصد کروم، 4.5 درصد مولیبدن، 6 درصد آلومینیوم، 0.8 درصد تیتانیوم و 2 درصد نیوبیوم است و باقی ترکیب عمدتاً نیکل است.
منابع صنعتی نیز IN 713C را برای قطعات ریختگی بخشهای داغ توربین، از جمله پرهها و قطعات مشابه معرفی کردهاند.
ترکیب شیمیایی اینکونل 713
| عنصر | نماد | مقدار تقریبی (%) | نقش در آلیاژ |
|---|---|---|---|
| نیکل | Ni | مقدار پایه | عنصر اصلی زمینه آلیاژ |
| کروم | Cr | حدود 13.5 | افزایش مقاومت در برابر اکسیداسیون و خوردگی داغ |
| مولیبدن | Mo | حدود 4.5 | افزایش استحکام در دمای بالا |
| آلومینیوم | Al | حدود 6 | تشکیل فازهای تقویتکننده |
| تیتانیوم | Ti | حدود 0.8 | مشارکت در استحکامدهی آلیاژ |
| نیوبیوم | Nb | حدود 2 | تشکیل فازهای تقویتکننده و کاربیدها |
| کربن | C | مقدار کم | تشکیل کاربیدها و تاثیر بر ساختار مرزدانهای |
| زیرکونیوم | Zr | مقدار کم | بهبود خواص مرزدانهای |
| بور | B | مقدار کم | بهبود استحکام و رفتار مرزدانهها |
ضایعات اینکونل 713 بیشتر به چه شکلی پیدا میشود؟
ضایعات این آلیاژ ممکن است از قطعاتی به دست بیاید که در صنایع حرارتی، توربین و تجهیزات با دمای کاری بالا استفاده شدهاند.
برخی اشکال رایج عبارتند از:
- پره توربین
- پره و قطعات توربوماشین
- قطعات ریختگی
- قطعات بخش داغ موتور
- قطعات توربو شارژر
- بارهای ریختگی و راهگاههای تولید
- قطعات برگشتی صنایع هوافضا
- قطعات معیوب یا خارج از مشخصات تولید
- قطعات شکسته یا مستعمل
- بارهای یکدست ضایعاتی
- قطعات و ذوب برگشتی مناسب برای ریملت
در منابع فنی، IN 713C به طور مشخص برای قطعات ریختگی دمای بالا و از جمله پرههای توربین و چرخهای توربوماشین مورد استفاده قرار گرفته است.
خریدار ضایعات اینکونل 713
برای فروش ضایعات اینکونل 713، مهمترین موضوع این است که قطعه قبل از قیمتگذاری به درستی شناسایی و تفکیک شود.
اگر یک بار شامل پرههای اینکونل 713 باشد ولی در میان آن گریدهای دیگری مانند 718، 625، 738، 600 یا آلیاژهای پایه نیکل دیگر وجود داشته باشد، قیمتگذاری بر اساس یک آنالیز واحد میتواند باعث اختلاف قابل توجه در ارزش واقعی بار شود.
به همین دلیل خریدار حرفهای معمولاً موارد زیر را بررسی میکند:
- نوع قطعه
- منبع و سابقه قطعه
- شکل و ظاهر ضایعات
- یکدست یا مخلوط بودن بار
- آنالیز شیمیایی
- درصد نیکل
- درصد کروم
- مولیبدن و سایر عناصر آلیاژی
- میزان آلودگی و مواد متفرقه
- وزن خالص قابل خرید
- امکان ذوب و بازیافت آلیاژ
در بازار ایران نیز آگهیهای خرید ضایعات، اینکونل 713 را در کنار سایر گریدهای اینکونل و سوپرآلیاژها دستهبندی میکنند.
چگونه ضایعات اینکونل 713 را تشخیص دهیم؟
تشخیص اینکونل 713 از روی رنگ یا ظاهر به تنهایی قابل اعتماد نیست.
بسیاری از سوپرآلیاژهای پایه نیکل از نظر ظاهری شباهت زیادی به یکدیگر دارند و ممکن است یک قطعه در نگاه اول با 625، 718، 738 یا سایر آلیاژهای پایه نیکل اشتباه گرفته شود.
بهترین روش تشخیص چیست؟
برای تشخیص سریع در معاملات صنعتی، استفاده از آنالیزور XRF میتواند اطلاعات مهمی درباره عناصر اصلی موجود در قطعه ارائه کند.
اما در معاملات حساس یا زمانی که تشخیص گرید دقیق اهمیت بالایی دارد، ممکن است آزمایشهای دقیقتر و روشهای آزمایشگاهی نیز مورد نیاز باشد.
بنابراین اگر فروشنده ادعا میکند بار «اینکونل 713» است، بهتر است قیمت نهایی بر اساس آنالیز واقعی بار تعیین شود، نه صرفاً نامی که روی قطعه یا بار گذاشته شده است.
تفاوت اینکونل 713 و 713C
یکی از موضوعاتی که در خرید و فروش این ضایعات اهمیت دارد، تفاوت نامگذاری 713 و 713C است.
IN 713C یک گرید مشخص از سوپرآلیاژهای پایه نیکل ریختگی است و استانداردهای صنعتی مشخصی برای آن وجود دارد. برای مثال، SeAH، IN 713C را تحت استاندارد AMS 5391 معرفی میکند.
در مقابل، IN 713LC نسخه کمکربن این خانواده است. کاهش کربن در 713LC با هدف بهبود قابلیت جوشکاری و رفتار مرزدانهای انجام شده است.
پس هنگام خرید ضایعات، عبارت «713» به تنهایی همیشه برای تعیین ارزش بار کافی نیست و بهتر است گرید دقیق و آنالیز شیمیایی مشخص شود.
کاربردهای اینکونل 713
مهمترین دلیل ارزشمند بودن ضایعات اینکونل 713، کاربرد این آلیاژ در قطعاتی است که در شرایط حرارتی سخت کار میکنند.
از کاربردهای شناختهشده آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1. پرههای توربین
یکی از کاربردهای مهم IN 713C ساخت قطعات ریختگی بخش داغ توربین است. مقاومت حرارتی و پایداری ریزساختاری این آلیاژ باعث شده برای چنین کاربردهایی مورد توجه قرار بگیرد.
2. قطعات توربو شارژر
مطالعات فنی، استفاده از IN 713C در چرخهای توربو شارژر و قطعات مرتبط با توربوماشینها را گزارش کردهاند.
3. صنایع هوافضا
سوپرآلیاژهای پایه نیکل مانند 713C در قطعاتی که نیاز به حفظ خواص مکانیکی در دمای بالا دارند، کاربرد دارند.
4. تجهیزات حرارتی و توربین گاز
مقاومت در برابر اکسیداسیون و حفظ استحکام در دمای بالا از ویژگیهایی است که این آلیاژ را برای قطعات داغ توربین مناسب میکند.
چرا ضایعات اینکونل 713 ارزش بالایی دارند؟
مهمترین دلیل، مقدار قابل توجه نیکل و عناصر آلیاژی ارزشمند موجود در این سوپرآلیاژ است.
در بازیافت سوپرآلیاژها، هدف فقط جدا کردن فلز پایه نیست؛ بلکه ترکیب شیمیایی ماده اولیه برای ذوب مجدد اهمیت بسیار زیادی دارد.
یک بار تمیز و یکدست از پرههای 713 میتواند از نظر ذوب مجدد بسیار متفاوت از یک بار مخلوط شامل چندین گرید مختلف باشد.
به همین دلیل:
بار یکدست + آنالیز معتبر + آلودگی کم = قابلیت ارزیابی دقیقتر برای ذوب و بازیافت
قیمت ضایعات اینکونل 713 چگونه تعیین میشود؟
قیمت ضایعات اینکونل 713 یک عدد ثابت نیست و نمیتوان بدون بررسی بار، قیمت دقیق و قابل اتکایی برای هر کیلو اعلام کرد.
عوامل مهم عبارتند از:
درصد نیکل
هرچه مقدار نیکل قابل بازیابی بیشتر باشد، معمولاً ارزش ماده برای خریدار بالاتر خواهد بود.
میزان کروم و سایر عناصر
کروم، مولیبدن، نیوبیوم، تیتانیوم و دیگر عناصر موجود در آلیاژ نیز در تعیین ترکیب و ارزش بار موثرند.
یکدست بودن بار
بار کاملاً یکدست از پرههای یک گرید مشخص معمولاً برای ارزیابی و ذوب مجدد شرایط متفاوتی نسبت به بار مخلوط دارد.
آنالیز دستگاهی
آنالیز دقیق میتواند اختلاف بین یک بار واقعاً 713 و یک بار اشتباه یا مخلوط را مشخص کند.
میزان آلودگی
وجود آهن، فولاد، خاک، روغن، مواد نسوز، قطعات غیرآلیاژی یا سایر فلزات میتواند بر ارزش واقعی بار تاثیر بگذارد.
مقدار بار
وزن بار نیز در شرایط خرید، هزینه حمل، آنالیز و فرآیند ذوب تاثیر دارد.
آیا آهنربا برای تشخیص اینکونل 713 مناسب است؟
آهنربا به تنهایی روش مناسبی برای تشخیص گرید اینکونل 713 نیست.
ممکن است رفتار مغناطیسی یک قطعه اطلاعات محدودی درباره ساختار یا آلیاژ به ما بدهد، اما نمیتوان با تست آهنربا گرید دقیق یک سوپرآلیاژ پایه نیکل را تعیین کرد.
برای خرید حرفهای، آنالیز عنصری بسیار قابل اتکاتر است.
ضایعات پره اینکونل 713
پرههای توربین و قطعات مشابه از مهمترین انواع ضایعاتی هستند که ممکن است با نام ضایعات اینکونل 713 خرید و فروش شوند.
این قطعات به دلیل شرایط کاری سخت، معمولاً پس از خارج شدن از سرویس، تعمیر، تعویض یا رد شدن در فرآیند تولید وارد بازار ضایعات میشوند.
اگر پرهها از یک منبع مشخص و یک گرید باشند، امکان تفکیک و آنالیز آنها سادهتر است. در مقابل، مخلوط کردن پرههای گریدهای مختلف میتواند ارزشگذاری را دشوار کند.
آیا ضایعات اینکونل 713 قابل بازیافت هستند؟
بله. یکی از کاربردهای مهم ضایعات سوپرآلیاژهای پایه نیکل، استفاده مجدد به عنوان خوراک ذوب و ریملت است.
IN 713C اساساً یک آلیاژ ریختگی است و در تولید صنعتی آن نیز فرآیند ذوب و ریختهگری کنترلشده اهمیت زیادی دارد. منابع علمی استفاده از ذوب القایی در خلأ و ریختهگری برای این آلیاژ را گزارش کردهاند.
البته ضایعات پس از مصرف را نمیتوان بدون بررسی مستقیماً جایگزین ماده اولیه دارای گواهی کرد؛ ترکیب شیمیایی، آلودگی و فرآیند ذوب مجدد باید کنترل شود.
هنگام فروش ضایعات اینکونل 713 چه اطلاعاتی ارائه کنیم؟
اگر قصد فروش این ضایعات را دارید، بهتر است هنگام تماس با خریدار اطلاعات زیر را آماده کنید:
- نام آلیاژ: Inconel 713 / 713C
- نوع قطعه: پره، بار، قطعه ریختگی و…
- وزن تقریبی
- یکدست یا مخلوط بودن
- محل بار
- عکس واضح از قطعات
- سابقه استفاده یا محل تامین در صورت امکان
- آنالیز شیمیایی در صورت وجود
- درصد تقریبی نیکل در صورت داشتن آنالیز
- وضعیت تمیزی بار
این اطلاعات باعث میشود خریدار سریعتر بتواند ارزش تقریبی بار را بررسی کند.
جمعبندی
ضایعات اینکونل 713 در گروه ضایعات ارزشمند سوپرآلیاژهای پایه نیکل قرار میگیرند و به دلیل وجود نیکل، کروم، مولیبدن، آلومینیوم، تیتانیوم، نیوبیوم و سایر عناصر آلیاژی، برای بازیافت و ذوب مجدد مورد توجه هستند.
IN 713C یک سوپرآلیاژ پایه نیکل ریختگی است که به طور ویژه برای کاربردهای دمای بالا، از جمله قطعات توربین و توربوماشین، توسعه یافته است.